ห้องเย็น (Cold Room) คืออะไร? การออกแบบห้องเย็นสำหรับอาหาร ยา และคลังสินค้า
ห้องเย็น (Cold Room) คืออะไร
ห้องเย็น (Cold Room) หรือห้องควบคุมอุณหภูมิ คือระบบทำความเย็นที่ออกแบบมาเพื่อเก็บรักษาสินค้า วัตถุดิบ หรือผลิตภัณฑ์ให้อยู่ในอุณหภูมิที่เหมาะสม เพื่อรักษาคุณภาพ ยืดอายุการเก็บรักษา และลดการสูญเสียของสินค้า
ปัจจุบันห้องเย็นถูกใช้งานอย่างแพร่หลายในอุตสาหกรรมอาหาร เครื่องดื่ม ยา เวชภัณฑ์ ดอกไม้ เกษตรกรรม โลจิสติกส์ และคลังสินค้า โดยสามารถออกแบบอุณหภูมิได้ตั้งแต่ 15°C ถึง -40°C ตามประเภทสินค้า
หลักการทำงานของระบบห้องเย็น
ระบบห้องเย็นทำงานตามวงจรสารทำความเย็น (Refrigeration Cycle) ประกอบด้วย
- Compressor
- Condenser หรือ Condensing Unit
- Expansion Valve
- Evaporator
สารทำความเย็นจะหมุนเวียนภายในระบบเพื่อดึงความร้อนออกจากห้องเย็นและระบายออกสู่ภายนอก ทำให้อุณหภูมิภายในห้องลดลงตามที่กำหนด
Evaporator คืออะไร
Evaporator หรือคอยล์เย็น เป็นอุปกรณ์ที่ติดตั้งภายในห้องเย็น
หน้าที่
- ดูดซับความร้อนจากอากาศภายในห้อง
- เป่าลมเย็นหมุนเวียนทั่วพื้นที่
- ควบคุมอุณหภูมิสินค้า
ประเภทที่นิยม
- Unit Cooler
- Ceiling Mounted Evaporator
- Floor Mounted Evaporator
- Blast Freezer Evaporator
Condensing Unit คืออะไร
Condensing Unit คือชุดระบายความร้อนภายนอกห้องเย็น
ประกอบด้วย
- Compressor
- Condenser Coil
- Fan Motor
- Receiver Tank
- Control System
หน้าที่
- รับความร้อนจากระบบ
- ระบายความร้อนออกสู่ภายนอก
- ควบแน่นสารทำความเย็นกลับเป็นของเหลว
Compressor มีกี่ประเภท
Reciprocating Compressor
เหมาะสำหรับ
- ห้องเย็นขนาดเล็ก
- ห้องเย็นร้านอาหาร
- ห้องเย็นเก็บผลไม้
ข้อดี
- ราคาประหยัด
- ซ่อมง่าย
Scroll Compressor
เหมาะสำหรับ
- ห้องเย็นขนาดกลาง
- ห้องเย็นโรงงานอาหาร
ข้อดี
- เสียงเงียบ
- ประสิทธิภาพสูง
Screw Compressor
เหมาะสำหรับ
- ห้องเย็นอุตสาหกรรม
- ห้องแช่แข็งขนาดใหญ่
ข้อดี
- ประหยัดพลังงาน
- รองรับโหลดสูง
Semi-Hermetic Compressor
นิยมใช้ใน
- Bitzer
- Frascold
- RefComp
เหมาะกับ
- ห้องเย็นอุตสาหกรรม
- ห้องเย็นคลังสินค้า
PU Panel คืออะไร
PU Panel หรือ Polyurethane Sandwich Panel เป็นวัสดุผนังและเพดานห้องเย็น
คุณสมบัติ
- กันความร้อนสูง
- น้ำหนักเบา
- ติดตั้งง่าย
- ป้องกันความชื้น
ค่าการนำความร้อน
ประมาณ
0.018-0.024 W/mK
ตารางความหนา PU Panel
| อุณหภูมิห้อง | ความหนา PU |
|---|---|
| 0 ถึง 10°C | 75 มม. |
| 0 ถึง 5°C | 75-100 มม. |
| -18°C | 100 มม. |
| -25°C | 120-150 มม. |
| -40°C | 150-200 มม. |
ห้องเย็นอุณหภูมิ 0 ถึง 10°C
เหมาะสำหรับ
- ผัก
- ผลไม้
- เครื่องดื่ม
- นม
- อาหารสด
อุณหภูมิที่นิยม
2-8°C
ความชื้นสัมพัทธ์
80-95%
ห้องเย็นแช่แข็ง -18°C
เหมาะสำหรับ
- เนื้อสัตว์
- อาหารทะเล
- อาหารแช่แข็ง
อุณหภูมิมาตรฐาน
-18°C ถึง -22°C
ห้องเย็นแช่แข็ง -25°C
เหมาะสำหรับ
- ไอศกรีม
- วัตถุดิบส่งออก
- อาหารทะเลพรีเมียม
อุณหภูมิ
-25°C ถึง -30°C
ต้องใช้
- PU Panel หนา
- Heater Door
- Floor Heating
วิธีคำนวณขนาดห้องเย็น
ภาระความเย็น (Cooling Load) มาจาก
- ความร้อนผ่านผนัง
- ความร้อนจากสินค้า
- ความร้อนจากคน
- ความร้อนจากไฟส่องสว่าง
- ความร้อนจากประตูเปิดปิด
- ความร้อนจากมอเตอร์
สูตรเบื้องต้น
Cooling Load (kW)
=
Q Wall + Q Product + Q Infiltration + Q Equipment
ตารางเลือกขนาดห้องเย็นเบื้องต้น
| ขนาดห้อง | ความสูง | ขนาดเครื่อง |
|---|---|---|
| 3x4x3 ม. | 36 ลบ.ม. | 2-3 HP |
| 4x6x3 ม. | 72 ลบ.ม. | 3-5 HP |
| 5x8x3 ม. | 120 ลบ.ม. | 5-7 HP |
| 6x10x4 ม. | 240 ลบ.ม. | 10-15 HP |
| 10x20x5 ม. | 1000 ลบ.ม. | 30-50 HP |
วิธีเลือก Compressor
ควรพิจารณา
- อุณหภูมิห้อง
- ปริมาณสินค้า
- ชั่วโมงการทำงาน
- ประเภทสารทำความเย็น
- งบประมาณ
วิธีเลือก Evaporator
พิจารณา
- ความสามารถในการระบายความเย็น
- ระยะ Throw ของลม
- ขนาดห้อง
- ความชื้นที่ต้องการ
วิธีเลือก Condensing Unit
ปัจจัยสำคัญ
- Ambient Temperature
- Refrigerant
- Cooling Capacity
- ระยะเดินท่อ
ตารางเปรียบเทียบสารทำความเย็น
| Refrigerant | GWP | ประสิทธิภาพ | สถานะปัจจุบัน |
|---|---|---|---|
| R404A | 3922 | ดี | กำลังลดการใช้ |
| R448A | 1387 | ดีมาก | แนะนำ |
| R449A | 1397 | ดีมาก | แนะนำ |
| R507A | 3985 | ดี | ใช้งานเดิม |
วิธีลดค่าไฟห้องเย็น
1. ใช้ PU Panel คุณภาพสูง
ช่วยลด Heat Gain
10-30%
2. ลดการเปิดประตูบ่อย
ลดโหลดความเย็น
5-20%
3. ใช้ Inverter Compressor
ประหยัดไฟ
15-40%
4. ล้าง Condenser สม่ำเสมอ
ช่วยเพิ่ม COP
5-15%
5. ใช้ LED Lighting
ลดโหลดความร้อนภายในห้อง
6. ใช้ Air Curtain
ลดอากาศร้อนจากภายนอก
7. ติดตั้ง Monitoring System
ติดตามการใช้พลังงานแบบ Real Time
ห้องเย็นสำหรับอุตสาหกรรมอาหาร
เหมาะสำหรับ
- โรงงานเนื้อสัตว์
- โรงงานอาหารทะเล
- โรงงานนม
- โรงงานเครื่องดื่ม
มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
- GMP
- HACCP
- ISO 22000
ห้องเย็นสำหรับอุตสาหกรรมยา
ต้องควบคุม
- อุณหภูมิ
- ความชื้น
- ระบบสำรองไฟ
มาตรฐาน
- GMP
- PIC/S GMP
- FDA
ห้องเย็นสำหรับคลังสินค้า
นิยมใช้
- Cold Storage
- Distribution Center
- Logistics Warehouse
อุณหภูมิ
0°C ถึง 15°C
ขึ้นอยู่กับประเภทสินค้า
FAQ
ห้องเย็นควรใช้ R404A หรือ R448A
สำหรับระบบใหม่ แนะนำ R448A หรือ R449A เพราะ GWP ต่ำกว่าและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากกว่า
ห้องเย็นใช้ไฟเท่าไร
ขึ้นอยู่กับ
- ขนาดห้อง
- อุณหภูมิ
- จำนวนสินค้า
- ชั่วโมงการทำงาน
โดยทั่วไปประมาณ 0.8-1.5 kW ต่อ TR
ห้องเย็นควรล้างระบบบ่อยแค่ไหน
อย่างน้อยทุก 6 เดือน
เพื่อรักษาประสิทธิภาพการทำงาน
ห้องเย็นเก็บอาหารควรใช้กี่องศา
- ผักผลไม้ 2-10°C
- เนื้อสด 0-4°C
- อาหารแช่แข็ง -18°C
ตารางเลือกขนาดห้องเย็น พร้อมราคาห้องและชุดเครื่องทำความเย็น (ราคาโดยประมาณ)
ห้องเย็นอุณหภูมิ 0 ถึง 10°C
| ขนาดห้อง (กว้าง x ยาว x สูง) | ปริมาตร (ลบ.ม.) | คอมเพรสเซอร์ | ชุดคอนเดนซิ่ง | ราคาห้องเย็น (บาท) | ราคาชุดเครื่องเย็น (บาท) | ราคารวมโดยประมาณ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 3 x 4 x 3 ม. | 36 | 2 HP | Air Cooled | 120,000 | 80,000 | 200,000 |
| 4 x 6 x 3 ม. | 72 | 3 HP | Air Cooled | 180,000 | 120,000 | 300,000 |
| 5 x 8 x 3 ม. | 120 | 5 HP | Air Cooled | 280,000 | 180,000 | 460,000 |
| 6 x 10 x 4 ม. | 240 | 10 HP | Air Cooled | 450,000 | 350,000 | 800,000 |
| 10 x 20 x 5 ม. | 1,000 | 30 HP | Air Cooled | 1,200,000 | 900,000 | 2,100,000 |
ห้องเย็นแช่แข็ง -18°C
| ขนาดห้อง | ปริมาตร | คอมเพรสเซอร์ | PU Panel | ราคาห้อง | ราคาชุดเครื่องเย็น | ราคารวม |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 3 x 4 x 3 ม. | 36 | 3 HP | 100 มม. | 150,000 | 120,000 | 270,000 |
| 4 x 6 x 3 ม. | 72 | 5 HP | 100 มม. | 220,000 | 220,000 | 440,000 |
| 5 x 8 x 3 ม. | 120 | 7.5 HP | 100 มม. | 350,000 | 320,000 | 670,000 |
| 6 x 10 x 4 ม. | 240 | 15 HP | 120 มม. | 580,000 | 550,000 | 1,130,000 |
| 10 x 20 x 5 ม. | 1,000 | 50 HP | 120 มม. | 1,600,000 | 1,800,000 | 3,400,000 |
ห้องเย็นแช่แข็ง -25°C
| ขนาดห้อง | ปริมาตร | คอมเพรสเซอร์ | PU Panel | ราคาห้อง | ราคาชุดเครื่องเย็น | ราคารวม |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 3 x 4 x 3 ม. | 36 | 5 HP | 120 มม. | 180,000 | 180,000 | 360,000 |
| 4 x 6 x 3 ม. | 72 | 7.5 HP | 120 มม. | 280,000 | 320,000 | 600,000 |
| 5 x 8 x 3 ม. | 120 | 10 HP | 150 มม. | 420,000 | 450,000 | 870,000 |
| 6 x 10 x 4 ม. | 240 | 20 HP | 150 มม. | 700,000 | 850,000 | 1,550,000 |
| 10 x 20 x 5 ม. | 1,000 | 60 HP | 150 มม. | 2,000,000 | 2,500,000 | 4,500,000 |
หมายเหตุ
- ราคาเป็นราคาโดยประมาณสำหรับปี 2569
- รวมผนัง PU Panel ประตูห้องเย็น และอุปกรณ์มาตรฐาน
- ไม่รวมงานฐานราก งานไฟฟ้า และงานโยธา
- สามารถเลือก Compressor ยี่ห้อ Bitzer, Copeland, Frascold หรือ RefComp
- สามารถเลือกสารทำความเย็น R448A, R449A, R404A หรือ R507A
- โรงงานอาหารและโรงงานยาควรออกแบบตามมาตรฐาน GMP และ HACCP
สรุป
ห้องเย็น (Cold Room) เป็นระบบสำคัญสำหรับการเก็บรักษาสินค้าในอุตสาหกรรมอาหาร ยา และคลังสินค้า การออกแบบที่ถูกต้องต้องพิจารณาทั้งขนาดห้อง อุณหภูมิ ประเภทสินค้า สารทำความเย็น คอมเพรสเซอร์ Evaporator และ Condensing Unit เพื่อให้ได้ประสิทธิภาพสูงสุดและประหยัดพลังงานในระยะยาว
KATO ให้บริการออกแบบ จำหน่าย ติดตั้ง และบำรุงรักษาห้องเย็นทุกขนาดทั่วประเทศไทย พร้อมทีมวิศวกรและช่างผู้เชี่ยวชาญ
https://kato.in.th/product-category/เครื่องห้องเย็น/
LINE: @dako
โทร: 083-085-2160
เว็บไซต์: www.kato.in.th

